CÁCH ĐÁNH DẤU TIẾNG VIỆT, MVIET 14

[Hải Đăng]

Thưa tất cả các bạn trong BCH hay các bạn đến thăm viếng " diễn đàn " HQ Cửu Long
Trên Diễn Đàn chúng tôi đã cài đặt nhu liệu MViet 14 ( dùng để đánh Việt Ngữ có dấu )
Cách thức dùng như sau :

Khi muốn viết bài các bạn sẽ nhận thấy một khung trắng đó là chỗ để các bạn viết bài trên đó ,
Dưới khung màu Trắng đó các bạn sẽ thấy một hàng chữ như sau :

mViệt14: F9 Rotate Buttons Tắt VIQR Telex VNI ALL mViet

Nếu các bạn đã quen tay dùng theo kểu chữ nào thì hãy đánh dấu vào kiểu chữ đó và bất đầu đánh bài thì MViet sẽ tự động chuyển qua Tiếng Việt có dấu hẳn hòi

Nếu bạn chưa từng xử dụng cách đánh tiếng Việt có dấu thì đây là code cho các dấu :
Nếu bạn Mark vào kiểu đánh VNI

-Sắc (')số 1 Huyền (`) số 2 , Hỏi (?) số 3 , ngã (~) số 4 , nặng (.) số 5

Dấu mũ cho chữ Â hoặc chữ ô là số 6
Râu cho chữ Ơ và chữ Ư là dấu số 7
Dấu trăng cho chữ Ă là số 8
Gạch ngang (- ) cho chữ Đ số 9

Các bạn cần thử vài lần sẽ quen tay

Chúc các bạn thành công và gặp niềm vui nơi đây

Hải Đăng

[Hải Đăng]

Sau đây là luật căn bản về bỏ dấu trong mViet. Hiểu chúng sẽ giúp bạn viết chữ Việt một cách dễ dàng mau chóng:


* Tổng quát: Chữ Việt có 5 dấu: sắc, huyền, hỏi, ngã, và nặng. Nếu kể "không dấu" như là 1 dấu, thì tổng cộng có 6. Chúng không là mẫu tự nhưng chỉ là một phần của mẫu tự. Hơn nữa chữ Việt có nhiều nguyên âm: tổng cộng 72 (12x6=72) nguyên âm. Có nguyên âm mang dấu có nguyên âm không dấu: chúng là tổ hợp của a ă â e ê i o ô ơ u ư y và 6 dấu kể trên (kể cả không dấu). Ngoài ra chữ Việt có thêm phụ âm đ (chữ d có gạch trên đầu), và nó chỉ là một phần của phụ âm mà thôi.
* Chọn Phím (Key) Cho Dấu: Bạn có thể chọn một phím cho mỗi dấu: thí dụ s là dấu sắc, 2 là dấu huyền,? là dấu hỏi, v,v...

o mViet cho phép bạn chọn nhiều phím cho cùng một dấu, chặng hạn như 1, '. và / là dấu sắc.
o Hai dấu khác nhau nên chọn các phím khác nhau ngoại trừ dấu trăng trong ă và dấu móc trên u hay o. Trong ngoại lệ này một phím chăng hạn như x có thể chọn cho cả hai dấu, mViet sẽ phân biệt là trăng khi có a và lại là móc khi có o hay u.
o Phím cho dấu phân biệt hoa hay thường (case sensitive): nếu chọn s là dấu sắc, thì S có thể không là dấu sắc. Nếu muốn s và S cả hai là dấu sắc, thì nên chọn cả 2. Hơn nữa mViet phân biệt phím với tổ hợp Shift hay không-Shift. Thí dụ: chọn * (= Shift 8) là móc thì 8 có thể không là móc. Nếu muốn cả hai thì chọn cả hai.
o Bạn cũng có thể chọn nguyên âm làm dấu: thí dụ như i là dấu huyền, y là dấu sắc,... Tuy nhiên chọn nguyên âm aeiouy có giới hạn là chúng chỉ là dấu trên chính chúng mà thôi. Thí dụ: nếu i là dấu huyền thì ii là ì, nếu y là dấu sắc thì yy là ý; nhưng ai không là à và ay không là á.
o Trên một số bàn phím Âu Châu có mẫu tự với dấu, chẳng hạn như é hay è trên bàn phím Pháp, và ù trên bàn phím Đức, chúng cũng được chọn làm dấu và không bị giới hạn như aeiouy kể trên.

* Luật Khử dấu:

o Dấu cùng dấu khử dấu dấu, dấu khác dấu thay dấu; khử dấu thêm mẫu tự, thay dấu thì không.

+ Nếu chữ đã có dấu sắc, thì thêm sắc sẽ khử nó ("má" thêm dấu sắc ra ma), nhưng thêm các dấu khác sẽ thay dấu ("má" thêm dấu huyền thành "mà")
+ Khi một dấu bị khử, phím dùng làm dấu sẽ là mẫu tự ở ngay trước con nháy (cursor): thí dụ khi dùng s hay 1 là dấu sắc, "má" thêm s thành "mas", mã thêm 1 thành "ma1".
+ Luật này cũng được áp dụng trên các dấu trăng, móc, nón, và gạch (phụ âm đ).

o Dùng các nguyên âm aeiouy là dấu chỉ có thể khử chính nó mà thôi. Nếu a, e, hoặc o là nón thì ô với a không là oa.
o Dấu móc, đôi khi có 2 móc trong 1 chữ, mViet sẽ không khử dấu móc cho tới lúc cả 2 móc được dùng. Thí dụ chữ thuơ thêm móc là "thươ". Đi xa hơn nữa mViet có thể sẽ thêm dấu móc nếu cần.

* Chỉnh dấu: mViet mở đường cho việc chỉnh dấu.

o MViet chỉnh dấu trên chữ chứ không trên mẫu tự. Chữ "túa" có dấu trên u. Nếu viết thêm "ân", sẽ thành "tuấn" chứ không là "túân". Tương tự cho nhiều chữ khác. Chữ "thuở" dấu một móc trên "o" dù bạn gó gõ thứ tự "thử o" đi nữa. Khi thêm "ng" thì thành thưởng dù bạn không thêm móc trên "ư".
o Việc bỏ dấu không theo ý định người viết: mViet kiểm soát việc này. Dấu sắc trên u không hẳn thành ú vì một chữ Việt có nhiều nguyên âm. Về dụng (âm tiết), chỉ có một nguyên âm trong một chữ, các nguyên âm khác trong cùng chữ có thể là phụ âm, hoặc âm đệm. Thí dụ chữ "tài", dấu huyền nằm trên a vì a là nguyên âm chính còn i chỉ đóng vài trò phụ âm trong chữ; nhưng chữ "tía" thì ngược lại. Dù bạn có bỏ dấu sau "i" chưa hẳn đã có "ì", và cũng vậy, bỏ dấu huyền sau "a" chưa hẳn là có "à".
o mViet không chỉnh dấu/bỏ dấu nếu chữ đang tạo không có cấu trúc chữ Việt. Chữ "love" theo sau dấu chấm không thể là dấu nặng, nên thành "love." Tương tự cho dấu hỏi thì thành "love?" Tuy theo bộ dấu cá nhân, việc từ khuớc bỏ dấu sẽ để lại phím gõ chứ không để lại dấu. Nếu dùng VNI thì số 5 là dấu nặng, thì "love" với "5" là "love5"
o mViet không chỉnh dấu/bỏ dấu nếu chuỗi đang có không là một phần của cấu trúc chữ Việt. Nếu bạn dùng Telex, chữ "microphone" khi gõ "mic" có cấu trúc chữ Việt như chữ "mích lòng", nhưng khi thêm "r" là phím tượng trưng cho dấu hỏi, mViet không bỏ dấu vì "mỉr" không thể là chữ Việt mà cũng không thể là một phần của chữ Việt. Do đó toàn chữ "microphone" không bị bỏ dấu.
o Chữ với hai móc: Đối với các dấu nón trong â ô ê, móc trong ơ ư, trăng trong ă, gạch trong đ, mViet kiểm soát đặc biệt cho chúng. Có chữ có uo mà dấu là uơ, khi thì ươ, nhưng không có ưo, do đó mViet sẽ chỉnh dấu cho bạn.

* Cải thiện các bộ dấu thông dụng: Các bộ dấu thông dụng gồm có VIQR (VietNet), VNI, Telex, và VPS; chúng có những ưu và khuyết điểm cho từng người dùng. Sau đây là một vài đề nghị sửa đổi chp phù hợp có thể áp dụng cho bạn.

o VIQR:

+ Tránh dùng Shift key:

# hỏi: thêm / (lowercase cho ?)
# ngã: thêm x
# huyền: thêm \
# móc: thêm = (lowercase of +); thêm * and 8
# trăng: thêm 9, lowercase of (

+ tiện lợi: thêm aeo cho nón , thêm d cho gạch

o VNI, VPS: Hai bộ gõ này dùng phím số cho dấu. Chúng ít khi va chạm với tiếng ngoại ngữ nhưng có 1 số vấn đề

+ Bàn gõ Pháp số dùng với Shift: Đề nghị thêm các lower cases của chúng
+ Tuy số ít khi va chạm với tiếng Anh Pháp, nhưng chúng dính chùm 1 chỗ không tiện dùng 10 ngón tay, và rất khó nhớ những phím 6789: đề nghị thêm/đổi các phím cho nón, trăng móc và gạch

# nón: ^ 6
# móc: ) ]
# trăng: ( 9 [ {
# gạch: d -


o Telex: Đây là bộ gõ dùng cho bưu chính từ thuở nào, nhưng có nhiều va chạm với tiếng Anh Pháp trên các phím s w f x r...

+ mViet 10 nhận ra cấu trúc chữ Việt nên đã "ngừng bỏ dấu" để tránh sự va chạm và luật khử dấu ít khi được dùng: chẳng hạn như: radar dogs mỉcro dead madness snoopy (không dùng luật khử dấu), nhưng một số bàn gõ khác là: radả dóg mỉco đea madné snôpy
+ chữ sex, mix cần dùng luật khử dấu (nên đổi phím x cho dấu ngã thành phím khác như z hay q chẳng hạn.

MViet